خیلی از هنرجوها بدون شناخت دقیق، یکی از این دو رنگ را شروع میکنند و بعد از مدتی احساس میکنند نقاشی برایشان سخت، محدودکننده یا حتی ناامیدکننده شده است. دلیلش ساده است: ابزار اشتباه برای هدف اشتباه.
| معیار مقایسه | آبرنگ | گواش |
|---|---|---|
| نوع رنگ | پایه آب، شفاف | پایه آب، مات |
| شفافیت رنگ | بسیار شفاف و نیمهشفاف | کاملاً مات و پوشاننده |
| نقش سفیدی کاغذ | بسیار مهم و جزئی از اثر نهایی | اهمیت کم، رنگ سطح را میپوشاند |
| پوششدهی | پایین تا متوسط | بالا و کامل |
| امکان اصلاح اشتباه | بسیار محدود | نسبتاً آسان |
| لایهگذاری رنگ | از روشن به تیره | امکان اجرا از تیره به روشن |
| کنترل رنگ | دشوارتر و حساس به میزان آب | سادهتر و قابلکنترلتر |
| غلظت رنگ | رقیق و وابسته به آب | غلیظتر و متراکم |
| نتیجه نهایی | لطیف، سبک و زنده | یکنواخت، قوی و گرافیکی |
| سبک بصری | طبیعی، احساسی و هنری | دقیق، گرافیکی و آموزشی |
| مناسب برای مبتدیها | سختتر برای شروع | مناسبتر برای یادگیری |
| کاربرد اصلی | نقاشی هنری، طبیعت، فضا و نور | آموزش نقاشی، تصویرسازی، طراحی |
| امکان اجرای جزئیات | محدود و حساس | بالا و دقیق |
| وابستگی به تکنیک | بسیار بالا | متوسط |
| نوع کاغذ مناسب | کاغذ مخصوص آبرنگ با جذب بالا | کاغذ ضخیم، مقوا یا کاغذ طراحی |
| خشک شدن رنگ | سریع و غیرقابل بازگشت کامل | امکان فعال شدن دوباره با آب |
| خطایابی در کار | سخت و پرریسک | آسانتر |
| مناسب چه افرادی | هنرمندان صبور و باتجربه | هنرجویان، دانشآموزان، تصویرگران |
| هدف استفاده | انتقال حس، نور و فضا | کنترل، دقت و پوشش رنگ |
| میزان آزادی در اجرا | محدود اما هنری | آزادتر و کاربردیتر |

آبرنگ رنگی شفاف و لایهمحور است. در آبرنگ، سفیدی کاغذ نقش بسیار مهمی دارد و رنگها بهصورت رقیق و نیمهشفاف روی سطح قرار میگیرند. به همین دلیل کنترل آب، میزان رنگ و ترتیب لایهها در آبرنگ اهمیت زیادی دارد. معمولاً در آبرنگ امکان پوشاندن کامل اشتباهات وجود ندارد و نقاش باید از ابتدا با دقت جلو برود. نتیجه نهایی آبرنگ سبک، لطیف و زنده است و بیشتر برای ایجاد فضاهای طبیعی، نور، حس و حال و نقاشیهای ظریف استفاده میشود.
در مقابل، گواش رنگی مات و پوشاننده است. برخلاف آبرنگ، در گواش سفیدی کاغذ اهمیت کمتری دارد، چون رنگ بهطور کامل سطح را میپوشاند. پیگمنت گواش غلیظتر است و حتی رنگهای روشن میتوانند روی رنگهای تیره اجرا شوند.

بعد از این که تفاوت آبرنگ و گواش را به طور کامل بررسی کردیم، خوب است کمی هم با خود این دو مورد به طور جداگانه آشنا شویم.
آبرنگ یکی از قدیمیترین و لطیفترین انواع رنگ نقاشی است که پایه آن آب بوده و نتیجهای شفاف و سبک ایجاد میکند. در آبرنگ، رنگها بهصورت رقیق روی کاغذ اجرا میشوند و سفیدی کاغذ نقش مهمی در شکلگیری تصویر نهایی دارد. برخلاف رنگهای پوشاننده، در آبرنگ رنگها سطح را نمیپوشانند، بلکه با عبور نور از لایههای رنگ، جلوهای زنده و طبیعی به نقاشی میدهند.
همچنین خوب است که برای کار با آبرنگ به مطلب زیر از سایت louisedemasi نیز توجه داشته باشید:
Opacity is influenced by the degree of dilution in watercolour paints. Water is used for diluting watercolour paint, and the extent of dilution directly impacts the tonal value of the paint colour. It’s worth noting that transparent pigments, when applied to the paper at their full intensity (with minimal water added), can appear opaque. On the other hand, when water is used to thin down opaque pigments, they can show a more transparent quality.
میزان کدری در رنگهای آبرنگ تحت تأثیر میزان رقیق شدن است. از آب برای رقیق کردن رنگ آبرنگ استفاده میشود و میزان رقیق شدن مستقیماً بر ارزش رنگی رنگ تأثیر میگذارد. شایان ذکر است که رنگدانههای شفاف، هنگامی که با حداکثر غلظت خود (با حداقل آب اضافه شده) روی کاغذ اعمال میشوند، میتوانند مات به نظر برسند. از سوی دیگر، هنگامی که از آب برای رقیق کردن رنگدانههای مات استفاده میشود، میتوانند کیفیت شفافتری از خود نشان دهند.

گواش نوعی رنگ نقاشی پایه آب است که بهدلیل پوششدهی بالا و ظاهر مات، جایگاه ویژهای در آموزش و هنرهای کاربردی دارد. برخلاف آبرنگ که شفاف است، گواش سطح کار را بهطور کامل میپوشاند و رنگی یکنواخت و قوی ایجاد میکند. این ویژگی باعث میشود کنترل رنگ در گواش سادهتر باشد و امکان اجرای جزئیات دقیقتری فراهم شود.
به نقل از سایت حامین:
پوششدهی بالا: گواش بهدلیل بافت مات و غلظت بالا میتواند بهخوبی سطوح زیرین را پوشش دهد؛
قابلیت ترکیب رنگها: رنگهای گواش بهراحتی با یکدیگر ترکیب میشوند و امکان ایجاد طیف گستردهای از رنگها را فراهم میکنند؛
خشکشدن سریع: گواش بهسرعت خشک میشود؛ اما پساز خشکشدن هم میتوان با آب آن را دوباره فعال کرد (بهجز گواش اکریلیک)؛
مناسب برای سطوح مختلف: گواش روی کاغذ، مقوا، چوب، پارچه و حتی پلاستیک قابلاستفاده است؛
قیمت مناسب: گواش در مقایسه با سایر ابزارهای نقاشی مانند رنگ روغن یا اکریلیک، معمولاً قیمت مقرونبهصرفهتری دارد.
رنگ اکرلیک نیز در کنار ابرنگ و گواش از پرکاربردترین رنگها در نقاشی است که به دلیل تنوع کاربرد و قابلیت ترکیب با این دو تکنیک، جایگاه ویژهای در میان هنرمندان دارد.
اگر تازهکار هستید، گواش انتخاب مناسبتری است چون پوششدهی بالایی دارد و امکان اصلاح اشتباهات را میدهد. آبرنگ به کنترل آب و تجربه بیشتری نیاز دارد.
بله، اما باید با آگاهی انجام شود. معمولاً آبرنگ برای لایههای زیرین و گواش برای جزئیات و بخشهای پوشاننده استفاده میشود.
گواش بهدلیل کنترل بهتر، رنگ مات و امکان اجرای دقیق جزئیات، برای تصویرسازی، طراحی و کارهای گرافیکی کاربردیتر است.